Joods verzet tegen bunker-monument

Het tot gemeentelijk monument verheffen van de bunker aan de Wolfert van Borsselenweg, zoals B&W willen, heeft tot emotionele verdeeldheid onder inwoners geleid. Dat bleek dinsdag in de raadscommissie Ruimte, Wonen en Natuur (RWN). De Joodse gemeenschap en omwonenden vinden het respectloos, maar ook veel Amstelveners bewaren goede herinneringen aan de bunder die jarenlang als jeugdcentrum dienst deed.

Nooit is er in Amstelveen, waar al voor de oorlog een grote Joodse gemeenschap bestond, een gedenkteken gesticht voor degenen die tijdens de holocaust zijn weggevoerd en het leven lieten. Maar nu wordt wel van een nazi-bunker een monument gemaakt, ten koste van € 150.000 gemeenschapsgeld, klaagden insprekers tegen de commissie.

De voorzitter daarvan vond overigens dat het woord ‘nazi’ eigenlijk niet mocht worden gebruikt, een soort struisvogelpolitiek, waarvoor kennelijk ook sommige commissieleden wel voelden. Die konden er overigens niet omheen dat de bunker nu eenmaal in 1943 door Duitsers is gebouwd, maar herinnerden zich het oorlogsbouwwerk liever als jeugdcentrum van de Pauluskerk, waardoor het bouwwerk als Paulusbunker bekend werd.

 Gemeenschapsgeld

Intussen maakten de betogen van de insprekers wel indruk op de commissieleden. Wethouder Raat, die het pleidooi voor de monumentenstatus van de bunker naar buiten bracht, gaf toe tot voor kort er nog nooit van te hebben gehoord. Dat veranderde toen de bekende fotograaf Anco Stoffels hem wilde kopen om er een fotoatelier in te vestigen. Waarom van dat particuliere initiatief dan geen gebruik gemaakt in plaats van er gemeenschapsgeld in te steken, wilden sommige fracties, zoals GroenLinks, weten. Maar volgens Raat heeft de gemeente dan geen grip meer op het bouwwerk.

De kwestie kwam aan de orde bij de behandeling door de raadscommissie van de zogenoemde Kadernota, het concept voor de volgende begroting, waarin is voorgesteld het bedrag voor restauratie van de bunker te reserveren. “Ondoordacht, onbehoorlijk, maar vooral respectloos”, vond de namens omwonenden sprekende Eddy Boorsma, zelf wonende aan de Wolfert van Borsselenweg 117. Naar zijn huis, waar in de oorlog Duitsers woonden, zou een tunnel van de bunker lopen, maar hij heeft die nooit gevonden, zei hij.

 Geen overleg

Boorsma neemt het de gemeente ook kwalijk dat met omwonenden nooit overleg is gepleegd. Volgens hem zijn er ter voorbereiding van de nieuwe bestemming, mogelijk een expositieruimte en / of fotostudio, al bomen gekapt in het plantsoen rond de bunker, maar dat heeft niet met de monumentplannen te maken, zei Raat. Hij voegde er aan toe dat die in een sowieso werkzaamheden behoevende dijk ligt.

Een publieke functie van de bunker is onethisch, onhaalbaar en onpraktisch, vindt Boorsma, die zich ook afvroeg hoe het met vluchtwegen, parkeervoorzieningen, beveiliging en toegankelijkheid voor minder validen zit. Hij wees er op dat het bouwwerk destijds illegaal is neergezet als schuilkelder voor hoge Duitse officieren. Hij drong er bij de raadsleden op aan niet mee te werken aan het plan de bunker tot monument te verheffen. “Als op de vergadering van 13 juli (waarin de raad de kadernota behandelt, redactie) het toewijzen van € 150.000 een hamerstuk wordt, dan zal dit bij bewoners als een mokerslag aankomen.”

 Pijnlijk

Dat vindt kennelijk ook de inspreker namens Federatief Joods Nederland, de heer Zwaaf, die de verhinderde heer Loonstein verving en diens tekst voorlas. Hij herinnerde aan de Joodse geschiedenis in Amstelveen, waar al ver voor de oorlog een bescheiden synagoge bestond aan de Catharina van Clevelaan en gispte ook opnieuw het gemeentelijke besluit een noodopvang voor vluchtelingen op een steenworp afstand van de enige Joodse school in Nederland (in Buitenveldert) te realiseren.

Een pijnlijk onderwerp, die bunker, vond Harry van den Bergh van de PvdA. “Ik hoor er ook voor het eerst over. En het is des te pijnlijker dat de bunker als een nazi-bunker wordt ervaren. Zij wij dan wel verstandig bezig?” Ook hij realiseerde zich dat Amstelveen geen enkel Joods monument kent. Raadslid Van Oord van Burgerbelangen sprak van een spagaat en Floor Gordon van D66, ook onder de indruk van de verhalen van insprekers, vroeg zich af of een publiek-private investering mogelijk was.

 Partners

De in Amstelveen geboren en getogen mevrouw Homburg staat intussen welwillend tegenover het tot monument verheffen van de bunker. Zij bewaart goede herinneringen aan het daar gevestigde christelijke jeugdcentrum, memoreerde dat talloze historische bouwwerken in de stad zijn gesloopt, en wees er op veel vriendschappen in het jeugdcentrum tot stand kwamen, waar ook veel Amstelveners hun levenspartner vonden.

 

Lees ook:Vereniging tegen bunker telt nu 70 leden
Lees ook:Unanieme steun voor oud Joods gebouw Randwijck
Lees ook:Bunker
Lees ook:Geen instantie ziet ‘zaak’ in protest tegen bunker
Lees ook:Omwonenden bunker vragen sloop aan rechter

12 reacties op “Joods verzet tegen bunker-monument

  1. Robert van Waning

    Volgens wethouder Raat is het voordeel van een monumentale status dat de gemeente grip houdt op die bunker. Dat is juist een nadeel, gezien de voorkeur van de gemeente voor lelijke gebouwen en kunstwerken en voor onzalige projecten zoals het Poelbad, de opheffing van tramhaltes, een open verkeersgoot voor de A9 en de liefdeloze bejegening van het Stadshart.

    Fotograaf Anco Stoffels wilde het gebouwtje helemaal niet slopen maar het juist opknappen en het op een passende manier gaan gebruiken en onderhouden. Wat wil de gemeente nog meer?!

    Als kerken een nieuw bestemming mogen krijgen als kantoor, tandartsenpraktijk of boekhandel, waarom mag een nazibunker of jeugdhonk dan geen fotostudio worden?

    Hebben ons gemeentebestuur en -politiek trouwens geen belangrijker zaken om hun kostbare tijd en energie aan te besteden?

      /   Beantwoorden  / 
  2. Rotary-vriendje

    Wat de nazi’s aangericht hebben is de grootste gruwel in de mensheid. Dat mag en moet niet vergeten worden. Echter, wat zou het geweldig zijn als er zoiets als een collectieve electroshock bestond, dat we het er niet meer over hoefden te hebben.

      /   Beantwoorden  / 
  3. Matthijs

    Het verbaast mij wel hoe RvW bij vrijwel elk bericht, zelfs als het om verzet tegen een bunker gaat, de A9 en het Stadshart – zijn stokpaarden – er bij weet te slepen. Ik miste nog even zijn aversie tegen gebrek aan handhaving voor scooters, maar die tegen wethouder Raat is er in elk geval weer bij…Die werd ook in het bericht genoemd, dus die naam laat hij niet zomaar voorbij gaan…

      /   Beantwoorden  / 
    1. Rotary-vriend

      Doet van Waning knap, toch ? En hij gaat er ook lekker mee door. Heeft terecht maling aan de dogma’s van anderen wanneer en waar je wat mag schrijven. Ben het niet altijd met hem eens, maar ik waardeer zijn koelbloedigheid wel :-) Go Robert, go !

        /   Beantwoorden  / 
      1. Ceaucescue

        Zou je dit rigide, obsessieve gedrag niet beter voer voor psychologen noemen?

          /   Beantwoorden  / 
        1. Rotary-vriend

          Ach, heer Tjoutjeskoe, weet u, die psychologen, dat zijn wij.

            /   Beantwoorden  / 
    2. Robert van Waning

      Matthijs, Ceaucescu etc. schrijven steeds over mij, maar dat is dan kennelijk géén ‘rigide obsessief gedrag’.

      Heren, regeer eens op wat ik schreef en niet alleen op mij.

        /   Beantwoorden  / 
      1. Ciska

        Tuurlijk schat.

          /   Beantwoorden  / 
  4. frank

    Afgezien van de gebruikelijke stokpaardjes van RvW. kan ik me nu wel in zijn mening over die bunker wel vinden.

    Een verspilling van gemeenschapsgeld. Een miskleun van Raat. Dit geld kan beter in de reservepot verdwijnen, die pot waar de hr. Raat altijd met zo veel liefde over spreekt als het gaat over bezuinigingen op het sociale vlak. Ik zou zeggen ; Wees dan consequent hr.Raat!

      /   Beantwoorden  / 
  5. Matthijs

    Ik reageerde juist op wat u zei. Vond het zo knap dat u zelfs als het over een bunker gaat kans ziet uw stokpaarden te berijden. Hebben die iets met het onderwerp te maken?

      /   Beantwoorden  / 
  6. CeeBee

    De bunker is volgens mij in dermate deplorabele staat, dat ik me afvraag of ie niet ‘beyond repair’ is en me daarmee afvraag of je daar als gemeente wel je vingers aan moet branden.

      /   Beantwoorden  / 
  7. KGB

    Kappe jongen die de nazi bunker waterdicht weet te krijgen. Als dat al zou lukken moet hij eindeloos droog gestookt. Hoe is eigenlijk de staat van het dijklichaam?
    Omwonenden willen de voelen droog houden.

      /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.